2003-2009 aldian, Gipuzkoako Foru Aldundiaren Garapen Iraunkorreko Departamentua lurraldeko udalekin eta Eusko Jaurlaritzako Ingurumen eta Lurraldearen Antolaketa Sailarekin batera, toki mailako iraunkortasun prozesuen abian jarri eta ezarpena bultzatu ditu, 21 Tokiko Agendak, alegia.
Ingurumen Iraunkortasuneko Departamentuak tokiko iraunkortasunaren sustapenarekin lotuta dauden jarduera guztiak identifikatu ditu Gipuzkoako Tokiko Agenda 21eko Behatoki gisa, hiritarrek eta beste administrazioak erraz ezagut ditzaten haiek. Gipuzkoako Tokiko Agenda 21eko Behatokia Estatuko Behatokien sarearen kidea da.
Aldi honetan, Garapen Iraunkorreko Euskal Agentziaren Ingurumen Estrategiaren helburuak erraz gainditu dira, Gipuzkoako herri ia guztiek Tokiko Agenda 21eko prozesuan parte hartzen baitute eta beraien herriko Ekintza Plana diseinatu baitute iraunkortasunerantz abian. Aldi honetan zehar, Gipukoan arreta handia eman zaio nekazaritzako eremuari eta ingurune horri egokitutako metodologiak sortu dira.
Hala ere, urte hauetan, gero eta zailtasun handiagoak sumatu dira diseinuarekiko Agenda 21ak martxan jartzeko. Garapen Iraunkorreko Departamentuak, bere Tokiko Agenda 21eko Behatokitik, Gipuzkoako herrien tokiko iraunkortasun estrategien multzoaren hurbileko ikuspegia du eta herriek zein oztopo dituzten ikusi du. Errealitate hori ezagutuz, hautemandako zailtasunak gainditzeko tresnak diseinatzen saiatuko da. Tresnen eta ekintzen multzo horrek osatzen du Tokiko Ingurumenaren Aldeko Foru Programa. Local.
IZNk Gipuzkoako udalerriekin lan egin du 21 Toki Agendaren bitartez udal kudeaketan iraunkortasun kontzeptua integratzeko. Gipuzkoan, 88 udalerrietatik 87 21TA prozesuetan murgilduta daude.
| URTEA | ONARTUTAKO TAPA DUTEN UDALERRIAK - GUZTIRA: 54 |
|---|---|
| 2001 | Legazpi eta Urretxu |
| 2002 | Azkoitia, Azpeitia, Zarautz eta Zumarraga |
| 2003 | Arrasate, Ezkio-Itsaso, Oiartzun eta Tolosa |
| 2004 | Donostia-San Sebastian |
| 2006 | Aia, Aizarnazabal, Albiztur, Alkiza, Altzaga, Andoain, Antzuola, Arama, Aretxabaleta, Ataun, Beasain, Bidegoian, Deba, Eibar, Elgeta, Elgoibar, Errenteria, Eskoriatza, Gabiria, Gaintza, Getaria, Idiazabal, Itsasondo, Larraul, Lasarte-Oria, Lazkao, Leintz-Gatzaga, Legorreta, Lezo, Mutiloa, Mutriku, Olaberria, Oñati, Ordizia, Orio, Ormaiztegi, Segura, Soraluze-Placencia de las Armas, Zaldibia, Zegama, Zerain, Zestoa eta Zumaia. |
| URTEA | BEREN TAPEN EXEKUZIO MAILA EBALUATU DUTEN UDALERRIAK - GUZTIRA: 12 |
|---|---|
| 2005 | Azkoitia, Azpeitia, Arrasate, Donostia-San Sebastian, Legazpi, Tolosa, Oiartzun, Urretxu eta Zarautz. |
| 2006 | Andoain, Arrasate, Azkoitia, Azpeitia, Donostia-San Sebastian, Legazpi, Oiartzun, Tolosa, Urretxu, Zarautz, Zumarraga, eta eskualdea |
| 2007 | Aia, Albiztur, Alkiza, Andoain, Aretxabaleta, Arrasate, Astigarraga, Azkoitia, Azpeitia, Bidegoian, Deba, Donostia-San Sebastian, Errenteria, Hernani, Idiazabal, Itsasondo, Larraul, Legazpi, Tolosa, Urretxu, Zarautz, Zestoa, Zumarraga, eta Debabarrena eta Goiekiko Eskualdeko Planak |
Gipuzkoan bi errealitate desberdin daude, hiri izaerako udalerriak eta landa izaera nabarmeneko udalerriak, hain zuzen ere. Gipuzkoako Lurralde Historikoko udalerrien %75ek 3.000 biztanle baino gutxiago dituzte.
Ekonomia eta giza baliabiderik ezak landa udalerri horietan 21TAren ezarpena izugarri zailtzen du. Errealitate horren jakitun izanik, eta estatuan aitzindariak, 2005. urtean Landa Udal talde Pilotua sortu zen, landa izaerako esparru horietan 21TAren ezarpenaren metodologia berezia garatzearren. Udal talde hori Albiztur, Bidegoian, Larraul eta Alkiza udalek osatzen dute.
Esperientzia hori oso positiboa izan da eta metodologia hori landa izaerako azken hiru Udal taldetan aplikatzera animatu gaitu:
Behatokiak iraunkortasunari dagokionez, hiru eskala edo maila desberdinetan planifikatu, jardun, neurtu eta komunikatu egiten du, alegia, lurralde mailan (Gipuzkoa), toki mailan (udalerria) eta erakunde mailan (Gipuzkoako Foru Aldundia).
| LURRALDEA | |
|---|---|
| PLANGINTZA | GFAren Gobernu Ekintzaren Iraunkortasun Plana (GFA-GEIP). |
| EKINTZA | GFA-GEIPren kudeaketa (Planaren ekintzen bultzada eta jarraipena). |
| NEURRIA | Gipuzkoako Iraunkortasun Adierazleen Sistema. |
| KOMUNIKAZIOA | Zabalpena iraunkortasunari dagokionez (argitalpenak, jardunaldiak, etab.). |
| UDALERRIA | |
|---|---|
| PLANGINTZA | Toki Iraunkortasuna babesteko Foru Programa (21 Toki Agenda). |
| EKINTZA | TEPen finantzaketa (Toki Ekintzaren Plana): Subentzio Dekretua. |
| NEURRIA | TEPen Ezarpenaren Ebaluaketari Eusteko Programa. |
| KOMUNIKAZIOA | Toki Iraunkortasuna Babesteko Jardunaldia. |
| ERAKUNDEA | |
|---|---|
| PLANGINTZA | “Bulego Berdea” Programa. |
| EKINTZA | Ingurumeneko Ekintza Plana: “Ekoscan”, Ingurumena Kudeatzeko Sistemak, EMAS. |
| NEURRIA | Jarraipen adierazleak. |
| KOMUNIKAZIOA | “Bulego Berdea” buletin elektronikoa. |
| UDALERRIA | |
|---|---|
| PLANGINTZA | Toki Iraunkortasuna babesteko Foru Programa (21 Toki Agenda). |
| EKINTZA |
|
| NEURRIA | TEPen Ezarpenaren Ebaluaketari Eusteko Programa. |
| KOMUNIKAZIOA | Toki Iraunkortasuna Babesteko Jardunaldia |
| ERAKUNDEA | |
|---|---|
| PLANGINTZA | “Bulego Berdea” Programa. |
| EKINTZA |
|
| NEURRIA | Jarraipen adierazleak. |
| KOMUNIKAZIOA |
|
| ERAKUNDEA | |
|---|---|
| PLANGINTZA | “Bulego Berdea” Programa. |
| EKINTZA |
|
| NEURRIA | Jarraipen adierazleak. |
| KOMUNIKAZIOA |
|
| Enlace: | Espainiako Iraunkortasunaren Behatokia |
|---|---|
| Enlace: | Vitoria-Gasteizko Iraunkortasunaren Behatokia |
GNet | gipuzkoa.net